Wat houdt duurzaam slopen in?

Bij sloopwerk in een woning of bedrijfspand komt meer materiaal vrij dan de meeste opdrachtgevers verwachten, en dat materiaal legt lang niet allemaal dezelfde route af. Metalen zoals staal, koper en zink hebben een duidelijke waarde en gaan vrijwel altijd naar de recycling, waar ze worden omgesmolten tot nieuwe grondstof. Steenachtig materiaal, dus beton, metselwerk en tegels, gaat naar een breker. Hout wordt gescheiden op kwaliteit: schoon en onbehandeld hout is goed te verwerken, terwijl geverfd of verlijmd hout een andere route volgt. Complete onderdelen zoals binnendeuren, kozijnen, radiatoren, sanitair en dakpannen kunnen bij een handel in gebruikte bouwmaterialen terechtkomen, mits ze heel uit het pand komen. Bij het verwijderen van een keuken is dat goed te zien: een keuken van tien jaar oud kan als geheel een tweede leven krijgen, maar alleen wanneer die gedemonteerd wordt en niet uitgebroken. Wat overblijft is restafval en dat gaat naar verwerking.

Wilt u weten wat er in uw geval realistisch is, dan is dat een vraag die vooraf te beantwoorden valt en niet pas als de container al voor de deur staat.

Deze twee woorden worden vaak door elkaar gebruikt, terwijl het verschil bepaalt hoe duurzaam een aanpak werkelijk is. Bij hergebruik blijft een onderdeel wat het is. Een deur blijft een deur, een radiator blijft een radiator, en het enige wat er gebeurt is demonteren, eventueel opknappen en elders opnieuw plaatsen. Er komt nauwelijks energie aan te pas en er is geen nieuwe grondstof nodig. Bij recycling houdt het product op te bestaan. Het materiaal wordt vermalen, versnipperd of omgesmolten en dient als grondstof voor iets nieuws. Dat is nog altijd veel beter dan storten, maar het kost energie en levert doorgaans een product op met minder kwaliteit dan het origineel. Betonpuin dat wordt gebroken tot granulaat voor onder een weg is daar het bekendste voorbeeld van. Waarom is dit voor u van belang? Omdat een sloopbedrijf dat spreekt over een hoog verwerkingspercentage daarmee meestal recycling bedoelt, en dat percentage is bij vrijwel elk bedrijf hoog omdat steenachtig materiaal nu eenmaal het grootste deel van het gewicht vormt. Interessanter is de vraag hoeveel er daadwerkelijk hergebruikt wordt, want daar zit het echte verschil in aanpak. Dat vraagt om zorgvuldig demonteren, en dat kost tijd.

Dit onderdeel wordt bij duurzaamheid vaak vergeten, terwijl u er als opdrachtgever het meest van merkt. Sloopwerk veroorzaakt stof, geluid en trillingen, en de mate waarin dat gebeurt hangt sterk af van de gekozen werkwijze. Stof is daarbij het hardnekkigst. Fijn stof verspreidt zich door het hele pand en komt terecht op plekken waar helemaal niet gewerkt wordt. Werken met waternevel, afzuiging op de machine en het volledig afsluiten van de werkruimte scheelt daarin enorm, net als het zorgvuldig afdekken en afplakken van vloeren, deuropeningen en installaties voordat er iets gebeurt. Geluid is minder te vermijden, maar wel te plannen.

Door de meest luidruchtige werkzaamheden te concentreren in een afgebakend dagdeel weet iedereen waar hij aan toe is. Dat geldt zeker wanneer er in een bewoond pand of in een gebouw waar wordt doorgewerkt gesloopt wordt. Ook trillingen verdienen aandacht, vooral bij oudere panden of bij aangebouwde woningen, omdat langdurig hakken schade kan geven aan aangrenzend werk. Zagen en boren geven veel minder trilling dan breken. Tot slot telt de oplevering. Materiaal dat wordt afgevoerd en een werklocatie die bezemschoon wordt achtergelaten, is niet alleen prettig maar voorkomt ook dat stof en resten alsnog door het pand verspreid raken.

Omdat de term vrij te gebruiken is, moet u zelf bekijken wat erachter zit. Dat hoeft niet ingewikkeld te zijn, want een paar gerichte vragen geven al snel een beeld. Wordt er vooraf gekeken wat er in het pand zit en wat daarvan bruikbaar is, of begint het werk zonder die stap? Kan het bedrijf vertellen waar het materiaal naartoe gaat, en dan concreet en niet in algemeenheden? Hoe wordt er op de werklocatie gescheiden en hoeveel stromen zijn dat? Op welke manier wordt stof beperkt en wat gebeurt er om de rest van het pand te beschermen? En hoe wordt er opgeleverd, dus wordt alles afgevoerd of blijft er materiaal achter voor u om af te handelen?

Let daarnaast op de aansluiting met de rest van het werk. Wanneer er constructief werk in het spel is, zoals het verwijderen van een draagmuur, is zorgvuldig en gepland werken sowieso noodzakelijk en gaat dat vanzelf samen met een nette aanpak. Een partij die haastig en grofweg te werk gaat, levert zelden een duurzaam resultaat, ongeacht wat er in de offerte staat. Uiteindelijk zegt de manier waarop iemand deze vragen beantwoordt meer dan welke duurzaamheidsclaim ook.