Boren in plafond

Het meeste wat misgaat bij boren komt doordat mensen denken dat een betonplafond massief is. Vaak is dat niet zo. In het beton zit wapening, een raster van stalen staven dat de vloer op zijn plek houdt en het gewicht helpt dragen. Raakt uw boor zo'n staaf, dan merkt u dat meteen omdat de boor niet verder komt. Het boren in gewapend beton vraagt daardoor om de juiste aanpak, want de wapening zit niet altijd waar u 'm verwacht. Vervelend, maar niet gevaarlijk. Lastiger is dat de wapening vlak onder het oppervlak kan liggen, waardoor u soms al bij een ondiepe bevestiging op staal stuit en een andere plek moet zoeken.

Daarnaast lopen er in veel vloeren leidingen. Elektra naar lichtpunten, soms waterleiding en in nieuwere woningen de slangen van vloerverwarming van de verdieping erboven. Een bijzonder geval is de breedplaatvloer, die veel in nieuwbouw wordt toegepast. Die bestaat uit een dunne betonnen onderplaat met daarboven een holle ruimte en gestort beton, en juist in die onderplaat zitten vaak de elektraleidingen verwerkt. Wie daar achteloos in boort, zit zo in een leiding. Weten met wat voor vloer u te maken heeft, scheelt dus aanzienlijk in het risico.

In de praktijk gaat het zelden mis door het boren zelf, maar door wat eraan voorafgaat. De meest voorkomende fout is te diep boren. Iemand wil iets ophangen, zet de boor erin en gaat door tot het anker past, zonder erbij stil te staan dat de boor aan de bovenkant van de vloer in een leiding kan eindigen. Een tweede klassieker is boren zonder na te denken over de plek. Recht boven een lichtpunt of een aansluiting op de verdieping erboven is de kans op leidingen het grootst, en dat is vaak net de plek waar mensen iets willen bevestigen.

Een andere fout zit in het gereedschap en de bevestiging. Een gewone plug die voor steen of gips bedoeld is, houdt in beton niet of nauwelijks, zeker niet als er gewicht aan komt te hangen. Mensen draaien de bevestiging dan vast, denken dat het zit, en een tijd later laat het alsnog los. En soms gaat het mis doordat men de wapening raakt, de plek opgeeft en een gat verderop boort, waardoor het plafond uiteindelijk vol zit met gaten op de verkeerde plekken. Het zijn stuk voor stuk dingen die te voorkomen zijn door vooraf te weten hoe de vloer is opgebouwd en wat u erin wilt hangen.

Als u iets aan een betonplafond wilt hangen, valt of staat het met de juiste bevestiging. Beton is sterk, dus het materiaal zelf is zelden het probleem, maar de plug en het anker moeten wel op beton berekend zijn. Voor lichtere zaken volstaat een goede betonplug, maar zodra er echt gewicht aan komt, zoals een zware lamp, een bokszak of een ophangsysteem, heeft u een keilbout of een metalen anker nodig dat zich in het beton vastzet. Een plug die voor steen of gasbeton bedoeld is, geeft in beton een vals gevoel van zekerheid en laat na verloop van tijd los.

Even belangrijk is waar u het gewicht ophangt. Een betonplafond kan veel dragen, maar dan moet de bevestiging wel goed in het massieve deel grijpen en niet net in een zwakkere plek of vlak naast de wapening zitten. Gaat het om iets echt zwaars, of moet het op meerdere punten worden opgehangen, dan is het verstandig vooraf te bepalen of het plafond die belasting plaatselijk aankan. Zo voorkomt u dat een bevestiging die op het oog goed zit, het onder belasting alsnog begeeft.

Soms gaat het niet om ophangen, maar om een gat dwars door de vloer heen, bijvoorbeeld voor een leiding, een kabel of een afvoer. Dat is een ander verhaal dan een ondiep gat voor een plug, want u gaat door de hele constructievloer en daarmee ook door de wapening die erin zit. Met een gewone boormachine komt u daar niet doorheen. Hiervoor wordt een diamantboor gebruikt, een kernboor die een ronde doorvoer netjes en strak uit het beton haalt zonder het omliggende beton te beschadigen.

Omdat u door een dragend deel van de vloer gaat, telt de plek hier extra zwaar. De doorvoer moet de wapening en eventuele leidingen ontwijken, en bij een grotere diameter is het van belang dat de opening de vloer niet onnodig verzwakt. Het boren in beton gebeurt daarom na een goede beoordeling van de plek, zodat de doorvoer op de juiste positie komt en de vloer betrouwbaar blijft. Voor een enkele kleine doorvoer is dat te overzien, maar bij twijfel over de constructie is het verstandig het te laten uitvoeren.